DAYTON, OH — Sąsiedzi i bliscy potwierdzili we wtorek, że miejscowy mężczyzna Derek Fossoway, lat 34, spędził już czterdzieści pięć minut z rzędu, pauzując serial limitowany Netflixa, by tłumaczyć, jak drastycznie różni się on od książki, na której jest oparty — mimo że nigdy w żadnym momencie swojego życia nie otworzył tej książki.

Fossoway, który podobno natknął się na trzyparagrafowe streszczenie powieści na Wikipedii podczas przerwy reklamowej w trakcie meczu futbolu amerykańskiego w styczniu 2019 roku, opisał adaptację jako „totalne ubojenie", „właściwie fanfiction" oraz — w pewnym momencie — „zniewagę dla wszystkich, którzy to naprawdę przeczytali".

„Cały trzeci akt po prostu zniknął" — oznajmił Fossoway zebranym w pokoju, wskazując gestem na zamrożony kadr na ekranie telewizora. „W książce ten wątek poboczny rozgrywa się na jakichś dwustu stronach. Oni to po prostu — wycięli. Wycięli to wszystko".

Rzeczony wątek poboczny, według artykułu na Wikipedii, którego Fossoway już nie pamięta, że czytał, był wspomniany jednym zdaniem pod nagłówkiem „Fabuła".

„Stwierdził, że autor »pewnie przewraca się w grobie«, co jest o tyle znamienne, że autor żyje, był producentem wykonawczym serialu i publicznie stwierdził, że to jego ulubiona wersja tej historii".

Dr Pamela Vreech, starsza badaczka w Dayton Institute for Recreational Certainty, specjalizująca się w autoprezentacji odbiorców kultury, stwierdziła, że zachowanie to jest zgodne z tym, co naukowcy nazywają „Transferem Pewności Wikipedyjnej" — zjawiskiem, w którym częściowy kontakt z materiałem wtórnym wytwarza subiektywne poczucie ekspertyzy nieodróżnialne, dla samego zainteresowanego, od wiedzy rzeczywistej.

„Badany szczerze wierzy, że przeczytał tę książkę" — wyjaśniła dr Vreech. „Z neurologicznego punktu widzenia pobieżne przejrzenie streszczenia fabuły przy konsumpcji nachosów aktywuje wiele tych samych ścieżek samozadowolenia co przeczytanie czterystu dwunastu stron prozy literackiej. Mózg niespecjalnie przejmuje się tym, co tak naprawdę zaszło".

Partnerka Fossowaya, która widziała już serial i — jak wynika ze sprawozdań — po prostu go lubiła, opisała to doświadczenie jako „pouczające w jakiś specyficzny sposób, na który jeszcze nie mam słowa".

Fossoway rozwinął od tamtej pory swoje rozważania o tematach powieści, jej miejscu w szerszym dorobku autora, „całym tym jego pomyśle" z niewiarygodnymi narratorami oraz o tym, o czym książka jest „tak naprawdę pod spodem", pauzując odcinek jeszcze cztery razy. W żadnym momencie nie okazał cienia niepewności.

Odcinek zatrzymany jest wciąż w czterdziestej drugiej minucie.

Zapytany, czy nie mógłby po prostu skończyć oglądać, Fossoway odparł, że jak najbardziej, ale że widzowie po prostu są sobie winni przeczytanie pierwowzoru.

„Zupełnie inaczej to przeżywasz, kiedy wiesz, co wycięli" — powiedział.

Książka jest dostępna w Dayton Public Library. Zapisy biblioteczne wskazują, że Fossoway nie odwiedził biblioteki od 2011 roku, kiedy to oddał wypożyczone DVD.